Ochrona przyrody na terenie Nadleśnictwa Drygały prowadzona jest na podstawie Programu Ochrony Przyrody stanowiącego część Planu Urządzania Lasu dla Nadleśnictwa Drygały na okres od 01.01.2000 r. do 31.12.2009 r.
Zadania z zakresu ochrony przyrody realizowane są poprzez:
- zabezpieczenie obszarów, obiektów i gatunków objętych różnymi formami ochrony przyrody, będących w zarządzie Lasów Państwowych, - racjonalną gospodarkę leśną w oparciu o ideę trwałego i zrównoważonego rozwoju i różnorodności biologicznej, - dbałość o pozaprodukcyjne funkcje lasu, - propagowanie idei ochrony lasu oraz roli lasów i leśnictwa w aspekcie gospodarczym i społecznym poprzez edukację przyrodniczo – leśną społeczeństwa, - ograniczanie negatywnego wpływu na lasy źródeł zagrożenia znajdujących się poza obszarami leśnymi.
Formy ochrony przyrody w Nadleśnictwie Drygały
1.Rezerwaty
Na terenie Nadleśnictwa Drygały znajduje się jeden rezerwat przyrody „Jezioro Zdedy” o pow. 182,00 ha, którego celem ochrony jest zachowanie walorów przyrodniczych jeziora Zdedy z dominującą krajobrazowo roślinnością szuwarową, oraz zachowanie rzadkich i chronionych gatunków roślin i zwierząt. Na terenie rezerwatu i na jego obrzeżach stwierdzono występowanie 90 gatunków ptaków zarówno lęgowych jak i przelotnych głównie wodno – błotnych.
2. Obszary Chronionego Krajobrazu
- OCHK Otuliny Mazurskiego Parku Krajobrazowego – Wschód – 73,62 ha
- OCHK Jezior Orzyskich – 2581,41 ha
- OCHK Puszczy i Jezior Piskich - 9198,48 ha
- OCHK Wzgórz Dybowskich – 5425,31 ha
3. Obszary Natura 2000
Obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 „Ostoja Poligon Orzysz” o powierzchni 21208 ha.
4.Pomniki przyrody
Na gruntach będących w zarządzie Nadleśnictwa Drygały występuje jeden pomnik przyrody posiadający status prawny – 3 lipy drobnolistne położone w leśnictwie Karpiny oddz. 85 c. W ostatnim okresie zostało zgłoszone do Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody do uznania za pomniki przyrody kolejnych 8 sztuk drzew w formie pojedynczej i 7 form grupowych (aleje, grupy, park).
5.Ochrona gatunkowa zwierząt
Na terenie Nadleśnictwa Drygały znajduje się obecnie 21 wyznaczonych granic miejsc rozrodu i regularnego przebywania ptaków chronionych:
- Bielik – 6 stref
- Cietrzew – 8 stref o powierzchni 5281,25 ha
- Orlik krzykliwy – 4 strefy
- Bocian czarny – 1 strefa
- Puchacz - 1 strefa
- Kania czarna - 1 strefa
Wyniki inwentaryzacji przyrodniczej
Zgodnie z decyzją nr 61 Dyrektora Generalnego LP z dn. 25 lipca 2006 r. w latach 2006 – 2007 na terenie Nadleśnictwa przeprowadzono inwentaryzację siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory.
W jej wyniku zlokalizowano:
- 2458,92 ha siedlisk przyrodniczych NATURA 2000, w tym 1072,67 ha siedlisk leśnych i 1386,25 ha siedlisk nieleśnych,
- 4 stanowiska sasanki otwartej położone na poligonie wojskowym,
- 1 stanowisko brzozy niskiej (Betula humilis).
Zinwentaryzowano także stanowiska zwierząt NATURA 2000 takich jak: traszka grzebieniasta, kumak nizinny, wydra, bóbr europejski, wilk oraz wyznaczono obszary funkcjonalne (miejsca bytowania) żurawia.
Promocja wartości przyrodniczych
Promocję wartości przyrodniczych w Nadleśnictwie Drygały prowadzi się poprzez:
- działalność edukacyjną prowadzoną przez naszych pracowników a skierowaną głównie do dzieci i młodzieży szkół działających w zasięgu terytorialnym nadleśnictwa; - udostępnianie lasu na potrzeby społeczeństwa związane z rekreacją, nauką i edukacją;
- działalność medialną (publikacje w prasie lokalnej i o zasięgu krajowym, audycje radiowe i telewizyjne); - organizowanie i udział w imprezach i akcjach edukacyjnych związanych z promocją regionu.
Duże znaczenie w tym zakresie ma działalność edukacyjna wśród dzieci i młodzieży, w prowadzeniu której pomocne są 2 Wiaty Edukacyjne zlokalizowane przy siedzibie nadleśnictwa oraz przy szkółce leśnej w leśnictwie Piaski wokół których rozmieszczone są tablice edukacyjne o charakterze przyrodniczo – leśnym jak również miejsce edukacji zlokalizowane w leśnictwie Wierzbiny. Tematy związane z ochroną środowiska poruszane są również podczas szkoleń żołnierzy jednostek wojskowych ćwiczących na poligonie.