LAS OCHRONNY SZAST
Las ochronny SZAST na terenie Nadleśnictwa Pisz uznany został decyzją Ministra Środowiska z dnia 10 czerwca 2003 roku, na wniosek Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 29 maja 2003 r. Zajmuje on powierzchnię około 475 ha w obrębie leśnym Wilcze Bagno.
Las Ochronny – unikatowe w skali europejskiej przedsięwzięcie naukowo-badawcze umożliwia obserwację naturalnej sukcesji lasu w warunkach poklęskowych. Jest to obszar około 475 ha w Leśnictwie Szast pozostawiony w niezmienionym stanie po kataklizmie huraganu z 4 lipca 2002r. Obszar ten jest wyłączony z pozyskania drewna.
Tak niepowtarzalne w skali LP przedsięwzięcie nie pozostawiło wątpliwości, co do wyboru miejsca na urządzenie ścieżki dydaktycznej. Ścieżka edukacyjna Brzeziny- Szast ma swój początek jeszcze w granicach lasów miejskich miasta Pisz i prowadzi przez tereny odnowione po huraganie aż do Lasu Ochronnego w Leśnictwie Szast.
Na trasie ścieżki stoi wieża widokowa o wysokości około 12 metrów (ponad połamanymi drzewami) oraz wysoki pomost – galeria widokowa nad rzeką Pisą – wyjątkowo w tym miejscu malowniczą. Galeria ma długość ponad 120 metrów, oraz 2,5 m wysokości. Parkingi ze stosowną infrastrukturą znajdą się poza granicami L.O.
Las ochronny Szast położony jest w południowo-wschodniej części Nadleśnictwa Pisz, w niedalekiej odległości od drogi Pisz-Kolno. Ogólna powierzchnia lasu ochronnego wynosi 475,59 ha Według regionalizacji fizyczno geograficznej Polski Kondarckiego (1998) obszar Lasu Ochronnego Szast położony jest w makroregionie Pojezierza Mazurskiego (842.8), w południowo-wschodniej części mezoregionu Równiny Mazurskiej (842.87), tuż przy granicy Równiny Kurpiowskiej (318.65). Według regionalizacji przyrodniczo-leśnej Tramplera (1990) przedmiotowy obszar położony jest w II Krainie Mazursko-Podlaskiej, Dzielnicy Równiny Mazurskiej. Jest to obszar borealnego zasięgu świerka, a w zachodniej części pojezierza przebiega północno-zachodnia granica zasięgu buka.
Powierzchnia Równiny Mazurskiej została ukształtowana w okresie działalności ostatniego zlodowacenia, czyli zlodowacenia Wisły (bałtyckiego). Jest to obszar wielkiego sandru leżącego na przedpolu pojezierza Mazurskiego, który łączy się w części południowej równiny z analogicznym sandrem kurpiowskim.
Las Ochronny Szast obejmuje swoim obszarem dwie jednostki geomorfologiczne. Część zachodnią obszaru stanowi równina sandrowa, która nachylona jest w kierunku południowym-wschodnim. Druga jednostką geomorfologiczną jest dolina rzeki Pisy ukształtowana w holocenie. Część północna obszaru położona jest na wysokości 118,00 m n.p.m. i obniża się w kierunku doliny rzeki Pisy na wysokość 114,00 m n.p.m. Rzeka Pisa jest prawostronnym dopływem Narwi III rzędu leżącym w dorzeczu Wisły. Rzeka posiada charakter rzeki nizinnej z licznymi menadrami i starorzeczami. Średnia szerokość rzeki wynosi kilka metrów, głębokość 1,0-2,0 a spadek 25 cm na 1 km. Dolina, w stosunku do poziomu sandrowego, obniżona jest o około 4-6 m i charakteryzuje się dobrze rozwiniętą linią brzegowa wcinającą się w sandr. Dno doliny jest zatorfione, a miąższość osadów organicznych wynosi od 1,0 do 2,0 m.
Rodzaj podłoża i charakter gleb sprawił, że na obszarze Lasu Ochronnego Szast występują głównie siedliska oligotroficzne i mezotroficzne: świeże, wilgotne i bagienne (tabela 3). Przed kataklizmem lipcowym 2002 r. drzewostany Lasu Ochronnego Szast charakteryzowały się zróżnicowanym składem gatunkowym i zróżnicowaną strukturą wiekową. Było to wynikiem urozmaiconych warunków siedliskowych (obszar wysoczyzny sandrowej i obszar doliny rzecznej) i szerokiego wachlarza typów siedliskowych lasu. Największą powierzchnię w Lesie Ochronnym Szast, czyli 270,98 ha, zajmowały drzewostany z panującą sosną III. klasy wieku.
