Ochrona lasu
Ochrona lasu stanowi ważną cześć racjonalnej gospodarki leśnej, polegającą na identyfikacji zagrożeń i stosowaniu skutecznych metod ochrony lasu. Realizowane to jest przez ciagły monitoring zagrożeń środowiska leśnego. Naczelną zasadą jest wzmacnianie naturalnej odporności ekosystemów leśnych. Dąży się do dostosowania składu gatunkowego drzewostanów do warunków siedliskowych, oraz zwiększenia ich zróżnicowania przez wprowadzenie jak największej ilości gatunków drzew i krzewów domieszkowych. Zadanie to ciągle jest realizowane w ramach racjonalnie prowadzonej gospodarki leśnej polegającej na właściwym wykonywaniu zabiegów hodowlanych i racjonalnym użytkowaniu lasu.W dzisiejszych warunkach przy zakłóconej równowadze naturalnej i zanieczyszczeniach zachowanie trwałości lasu wymaga wykonania czynności ochronnych polegających na:
· wykonaniu zabiegów profilaktycznych i ochronnych zapobiegających powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów,
· zapobieganiu, wykrywaniu i zwalczaniu nadmiernie pojawiających się i rozprzestrzeniających się szkodliwych dla lasu organizmów,
· gospodarowaniu w lasach zwierzyną w sposób nie zagrażający trwałości lasów i umożliwiający realizacje zadań związanych z gospodarką leśną
Bezpośrednie czynności związane z ochroną lasu są uwarunkowane szczegółowymi instrukcjami opracowanymi w oparciu o znajomość praw biologicznych i o doświadczenia praktyki. Prowadzi się szereg obserwacji, pozwalających na prawidłowe prognozowanie i organizację akcji ochronnych oraz usuwania ewentualnych skutków różnego rodzaju klęsk. Zagrożenia, których zwalczaniem zajmuje się ochrona lasu można podzielić na trzy grupy:
1. zagrożenia biotyczne (powstające w wyniku oddziaływania organizmów żywych)
2. zagrożenia abiotyczne (powstające w wyniku oddziaływania czynników nieożywionych np. klimatycznych)
3. zagrożenia antropogeniczne (powodowane działalnością człowieka)
W lasach RDLP Białystok wyraźnie zaznacza się strefowość zagrożeń ze strony ww. czynników związana z żyznością siedlisk , które determinują różnorodność gatunkową drzewostanów. Podział stref zagrożenia lasów RDLP Białystok przedstawia poniższa mapka
1.) Strefa północna silnych zagrożeń przez szkodniki wtórne - z przewagą bogatych siedlisk obejmująca Puszcze: Borecka, Romińską, oraz Nadleśnictwo Gizycko i częściowo Suwałki (obr. Puńsk). Dominują w tym terenie Drzewostany z dużym udziałem świerka i występują zagrożenia od szkodników wtórnych . Pojawiają się zagrożenia od szkodników pierwotnych głównie drzewostanów liściastych: zwójki zieloneczki, piędzika przedzimka. Wśród patogenów grzybowych występują opieńki i huba korzeni.
2.) Strefa silnych zagrożeń przez szkodniki liściożerne - występują tu słabe siedliska, głównie borowe, z dominacją sosny, obejmującej tereny Augustowskiej, Piskiej i Nadleśnictwa: Ełk, Rajgród i Nowogród. Przeważają tu zagrożenia ze strony szkodników pierwotnych charakterystycznych dla sosny: strzygoni choinówki, boreczników, barczatki sosnówki, poprocha cetyniaka i brudnicy mniszki. Lokalnie występują problemy ze szkodnikami wtórnymi, oraz chorobami grzybowymi : zamieranie pędów sosny
3.) Strefa silnych zagrożeń przez szkodniki wtórne - charakteryzuje się bogatymi siedliskami, z dużym udziałem świerka i obejmuje Puszcze Białowieską i Knyszyńską. Podobnie jak w Strefie 1 dominują zagrożenia od szkodników wtórnych i szkodników liściożernych drzewostanów liściastych: zwójki zieloneczki, piędzika przedzimka. Wśród patogenów grzybowych występują opieńki i huba korzeni.
4). Strefa słabych zagrożeń od szkodników owadzich - charakteryzuje się małą lesistością, brakiem dużych kompleksów leśnych, dużych ich rozdrobnieniem, dużym udziałem lasów niepaństwowych i dużym udziałem zalesień na gruntach porolnych i obejmuje nadleśnictwa: Bielsk, Rudka, Łomża i częściowo Knyszyn bez obr. Knyszyn. Występują lokalnie zagrożenia od szkodników pierwotnych i duże zagrożenia od chorób korzeni (huba korzeni).
W przeciągu ostatnich lat lasy RDLP w Białymstoku nawiedziło kilka gradacji owadów - szkodników pierwotnych.
