Aktualności
Pomnik przyrody to nie zawsze drzewo
Głazy narzutowe (zwane narzutniakami lub eratykami) są charakterystycznymi elementami polodowcowego krajobrazu.
Stanowią pozostałość po skandynawskim lądolodzie, który pokrywał obszar północnej Polski w plejstocenie. Występują na obszarze praktycznie całej Polski, głównie jednak na Warmii, Mazurach i Kaszubach. Wśród głazów narzutowych najczęściej spotykane są: granity, gnejsy, kwarcyty, porfiry lub rzadziej diabazy. W minionych wiekach naturalne skupiska kamieni narzutowych (głazowiska) były wykorzystywane do pozyskiwania materiału na budowę zamków, kościołów, murów obronnych, domów, dróg (tzw. „kocie łby”), mostów czy znaków granicznych. Najokazalsze z głazów, obecnie są objęte ochroną prawną jako pomniki przyrody. W Polsce są 1102 głazy narzutowe będące pomnikami przyrody.
W Nadleśnictwie Borki znajduje się 5 pomnikowych głazów.
Z jednym z nich wiąże się stara legenda. Jest to głaz zwany diabelskim. Dawno, dawno temu w Puszczy Boreckiej mieszkał biedny chłop Marcin wraz ze swoją małżonką. Marzył on by zostać bogaczem. Spełnienie jego marzeń zaproponował mu diabeł. W zamian oczywiście za duszę Marcina. Diabeł obiecał chłopu, że wybuduje dla niego wielką karczmę, do której na uczty i polowania będą zjeżdżać najznamienitsi goście. Mazurski chłop wiedział jednak, że układy z diabłem to ryzykowna sprawa. Nie chciał zostać oszukanym: bez karczmy i bez duszy. Powiedział diabłu, że póki ten nie zbuduje karczmy - on zabiera w zastaw jego bogato zdobiony surdut. Zabrał diabelską kapotę do swojej chałupy, a diabeł udał się na leśną polanę. Tam z wielkich kamieni zaczął budować karczmę. Okazało się jednak, że surdut diabła okropnie śmierdzi. Smrodu tego w swojej biednej, ale jednak schludnej i zadbanej chałupie, znieść nie mogła żona Marcina. O nic męża nie pytając, kobieta wrzuciła śmierdzące odzienie do pieca. Gdy tylko surdut zaczął się palić z diabła uleciała cała jego diabelska moc. Akurat niósł przez polanę ogromny głaz, największy w okolicy. Gdy stracił swoje diabelskie moce, upuścił kamień, który wbił się głęboko w puszczańską ziemię. I po dziś dzień tam leży. Znajduje się na terenie Puszczy Boreckiej w Leśnictwie Knieja Łuczańska.
Diabelski kamień z Puszczy Boreckiej ma obwód 13,2 m i wysokość 2,35 m. Znajduje się w pobliżu drogi powiatowej łączącej wsie Jeziorowskie (pow. giżycki) i Czerwony Dwór (pow. olecki).
*Opowiadanie o Diabelskim Głazie z Puszczy Boreckiej można przeczytać w książce Jadwigi Tressenberg pt. „Mazurskie opowieści”
